Dit deel van het onderzoek baseert zich op een onderzoeksgroep van 23 respondenten. Alle respondenten zijn functionarissen, die als bestuurder/leidinggevende of als operationele of (staf)functionaris werkzaam zijn binnen de Regio Zuid-Holland Zuid. Zij hebben tenminste vijf jaar of meer ervaring of zijn werkzaan (geweest) in de rampen- en crisisbestrijding in het werkgebied van de Veiligheidsregio ZHZ.
De vragenlijst/het interview
Om na te gaan hoe bepaalde inzichten uit het theoretisch model in de praktijk worden beleefd zijn een aantal inzichten verwerkt in een gesloten vragenlijst. De vragen zijn opgesteld in een vijf puntsschaal van zeer eens t/m zeer oneens. De vragenlijst is door middel van een interview afgenomen bij de onderzoeksgroep.
Het ontwerp van de vragenlijst omvat vragen over de volgende dimensies uit het theoretische model:
- Beleid m.b.t. implementatie (vraag 1, 2)
- Aanpak/benadering van implementatie (vraag 3, 4)
- Beleving van implementatie m.b.t.
- Kenmerken van benadering (vraag 5, 6)
- Accent van implementatie (vraag 7)
- Procestyperingen/metaforen (vraag 8, 9)
- Belemmeringen van implementatie (vraag 10)
- Acceptatie door werkvloer en individu (vraag 11)
In een vraag wordt gevraagd naar een vrije metafoor voor het proces van implementatie in de regio. De metaforen van deze vraag worden geclassificeerd naar hun kenmerk, kerndimensie en naar een kerntypering, die of voorwaarts gericht of remmend is te noemen.
Methode van analyse
Voor de (primaire) kwantitatieve analyse worden de scores per vraag uitgewerkt in de frequenties per categorie en de percentages. Daarnaast wordt per vraag het gemiddelde berekend. Op een vijf puntenschaal zijn hiervoor de scores van 1 t/m 5 voor helemaal oneens t/m helemaal eens (en 0 voor geen mening). Tot slot worden onderling twee groepen vergeleken op hun gemiddelden. Deze vergelijking bestaat uit de groep leidinggevenden (n=8) met de groep operationeel uitvoerenden en staffunctionarissen (n= 15). Voor een significant verschil tussen deze twee groepen, wordt een verschil aangehouden van groter of gelijk aan 1 punt.
Resulaten van de vragenlijst
De analyse en resulaten van de vragenlijst en de open informatie per vraag staan uitgewerkt in het volgende document vragenlijst. De analyse van de metaforen is in een aparte pagina weergegeven.
Inzichten vanuit de vragenlijst
De uitgevoerde analyse van de vragen levert opnieuw een aantal inzichten op.
In het onderstaande vertalen we deze door naar het schema voor de implementatie (3). We kunnen daarmee opnieuw tussen factoren/variabelen enkele relaties of verbindingen leggen of aanduiden waartussen spanningen of weerstanden zitten. In dit schema geven we ook enkele dominante procestyperingen een plaats.
Op basis van de analyse van de vragen constateren we dat:
- Bij veel respondenten de directe beleving van een gericht en duidelijk overheidsbeleid binnen de regio Zuid-Holland Zuid afwezig is. Men gebruikt deze situatie vooral als een vrije ruimte van handelen door het gebrek aan visie vanuit de centrale overheid en het volgen ervan door de gemeenten. De directe invloed van beleid en een rationele aanpak functioneert in de praktijk daardoor in belangrijke mate op de achtergrond. Pas in de laatste 10-12 jaren speelt het overheidsbeleid een duidelijkere rol hierin.
- Vooral de procesmatige benadering en de invloed daarvan op implementatie treden daardoor in de beleving van velen meer op de voorgrond en wordt als algemeen positief ervaren.
- Het speelveld van de implementatie zelf wordt vooral ervaren als het handelen in een sterke multi-actoren omgeving en krachtenveld . In hun ontwikkeling zijn de processen daarbinnen vooral te typeren als handelen in gezamenlijkheid en evolutionair gericht.
- Ook de voorwaarts of remmende ontwikkelingsrichtingen (de metaforen) zijn vooral sterk in deze context van het multi-actoren krachtenveld van de procesmatige implementatie te plaatsen. Het achteraf rationaliseren van deze processen in denkkaders van (wel/niet) duidelijk zijn van visie/beleid, cultuur/structuur (en organisatie), sturing en draagvlak speelt in de beleving een sterke rol. Soms zijn dezelfde processen voor de een ervaren als succesvol, voor een ander kunnen ze en symbool van remming en stagenering zijn.
- Vanuit de bereikte resultaten van implementatie zijn er drie/vier dominante procestyperingen te duiden, die vanuit de procesmatige benadering van implementatie het meeste van het proces verklaren of duiden:
- Vanuit beleid en management is dit vooral de procestypering van de schuivende tafel.
- Vanuit de operationaliteit zijn de procestyperingen:
- van joint action (de boot in wildwater) of
- van evolutie (het jazzorkest) dominant verklarend.
- In een aantal gevallen, waarin de overheid zich sterk vooral de laatste 10 -12 jaren profileert/profileerde (bijvoorbeeld project versterking Brandweer en GHOR), laat echter zien dat ook een goede mix van een procesmatige en een rationele aanpak in elkaar verlengde kan liggen en als positief wordt gewaardeerd (een metamorfose volgens plan gebouwd).
Zie schema (implementatie 3). De nummers tussen verwijzen naar de hier geformuleerde inzichten.
